Gia Lai triển khai các mô hình hỗ trợ sinh kế thích ứng EUDR

Trung tâm Khuyến nông hỗ trợ giống cây mắc ca cho các hộ dân. Ảnh: TTKN

Dự án SAFE do Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai. Tại Gia Lai, Trung tâm Khuyến nông tỉnh là đơn vị trực tiếp tổ chức thực hiện các hoạt động của dự án, tập trung vào xây dựng mô hình sản xuất bền vững, đa dạng hóa sinh kế, nâng cao năng lực cho người dân và hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu cà phê đáp ứng các yêu cầu của EUDR.

Một trong những mô hình nổi bật đang được triển khai là trồng xen canh cây mắc ca trong vườn cà phê tại các xã Kon Gang và Kbang. Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã cấp phát hơn 1.200 cây giống mắc ca cho 6 hộ tham gia mô hình trên diện tích 10 ha. Mỗi hộ được hỗ trợ 200 cây giống thuộc ba giống mắc ca OC205, QN1 và A38 đã được tuyển chọn, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của địa phương.

Bên cạnh việc hỗ trợ giống, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông trực tiếp hướng dẫn người dân quy trình trồng, chăm sóc và quản lý vườn cây, đồng thời theo dõi xuyên suốt quá trình thực hiện nhằm bảo đảm tỷ lệ cây sống cao và phát huy hiệu quả mô hình.

Việc đưa cây mắc ca vào trồng xen trong vườn cà phê không chỉ tạo thêm nguồn thu từ cây trồng lâu năm mà còn góp phần hình thành hệ thống canh tác đa tầng, tăng độ che phủ đất, cải thiện vi khí hậu, hạn chế xói mòn và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây cũng là giải pháp giúp nâng cao giá trị vùng nguyên liệu cà phê theo hướng phát triển xanh, phù hợp với các yêu cầu về bảo vệ môi trường và sử dụng đất bền vững của EUDR.

Song song với mô hình trồng xen mắc ca, Trung tâm Khuyến nông tỉnh còn triển khai mô hình sinh kế chăn nuôi dê sinh sản cho các hộ dân sinh sống tại khu vực trồng cà phê. Mô hình được triển khai tại 4 hộ dân của 2 xã Kon Gang và Mang Yang, mỗi hộ được hỗ trợ 15 con dê sinh sản và tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật chăm sóc, quản lý đàn dê.

Người dân được hỗ trợ dê giống để phát triển sinh kế. Ảnh: TTKN

Việc phát triển chăn nuôi dê không chỉ tạo thêm nguồn thu nhập ổn định cho các hộ gia đình mà còn góp phần đa dạng hóa sinh kế, giảm sự phụ thuộc vào cây cà phê, nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường và tác động của biến đổi khí hậu. Đặc biệt, các hộ tham gia mô hình đều có diện tích đất sản xuất hợp pháp, không liên quan đến chuyển đổi rừng sau năm 2020, phù hợp với các yêu cầu của EUDR về nguồn gốc và tính hợp pháp của vùng nguyên liệu.

Bên cạnh các mô hình trình diễn, Dự án SAFE còn chú trọng nâng cao năng lực cho người sản xuất thông qua hoạt động tập huấn. Trung tâm Khuyến nông tỉnh đang tổ chức 105 lớp tập huấn cho cán bộ kỹ thuật, hợp tác xã và nông dân về các nội dung như quản lý vùng trồng, ghi chép nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ tài nguyên rừng và áp dụng các quy trình canh tác bền vững. Đây là những nội dung thiết thực giúp người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Gia Lai hiện có hơn 108.000 ha cà phê, là một trong những vùng sản xuất cà phê trọng điểm của cả nước. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn về thương mại xanh và phát triển bền vững ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc đối với nông sản xuất khẩu, việc triển khai đồng bộ các mô hình của Dự án SAFE không chỉ giúp người dân nâng cao hiệu quả sản xuất, đa dạng hóa sinh kế mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên rừng, giảm phát thải và xây dựng vùng nguyên liệu cà phê phát triển bền vững. Đây là bước đi quan trọng để ngành nông nghiệp Gia Lai nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu có giá trị cao trong giai đoạn mới.